INK of Freedom
Το Ink of Freedom είναι ένα έργο, χρηματοδοτούμενο μέσω του προγράμματος Erasmus+, και έχει 3 οργανισμούς που συμμετέχουν: DCTR (Πορτογαλία), Esplai (Ισπανία) και YC Epirus (Ελλάδα). Ο στόχος του έργου είναι να ενδυναμώσει και να κινητοποιήσει τους νέους να βρουν καινοτόμους τρόπους συμμετοχής στη δημοκρατική ζωή της ΕΕ, ενισχύοντας την αίσθηση του ανήκειν και την κατανόηση των αξιών της ΕΕ.
Αυτό το έργο στοχεύει επίσης να αυξήσει την αντίληψη της ευθραυστότητας της δημοκρατίας στην οποία ζούμε, που είναι προφανής στην αναβίωση εθνικιστικής και εξτρεμιστικής ρητορικής, μισαλλοδοξίας και ξενοφοβίας, η οποία έχει συστηματικά αποκτήσει, τα τελευταία χρόνια και σε εκλογικές διαδικασίες εντός του ευρωπαϊκού χώρου, έναν αυξανόμενο αριθμό υποστηρικτών. Ως προσεκτικοί πολίτες που συμμετέχουν στην αναζήτηση απαντήσεων στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις της Ευρώπης, θέλουμε να αναπτύξουμε δράσεις που θα ενισχύσουν την ικανότητα συμμετοχής των ανθρώπων στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων των χωρών τους.
Οι ομοιότητες που βρήκαμε μεταξύ των δικτατορικών καθεστώτων στην Πορτογαλία, την Ισπανία και την Ελλάδα, τόσο στα χαρακτηριστικά των καθεστώτων όσο και στη στιγμή της ιστορίας κατά την οποία συνέβησαν, οδήγησαν σε αυτόν τον Κοινοπραξία και το έργο. Αυτές οι ομοιότητες, καθώς και το πώς οι διαδικασίες δημοκρατικής απελευθέρωσης θριάμβευσαν, αποτελούν μια κοινή βάση που μας οδήγησε στο να κατανοήσουμε ότι αυτή η προσέγγιση θα είναι ένας ενδιαφέρον τρόπος να κινητοποιήσουμε τους νέους να θέλουν να γνωρίσουν καλύτερα πώς συνέβησαν τα πράγματα και ποιες δυσκολίες και περιορισμοί υπήρχαν πριν, συγκρίνοντας το παρελθόν με το παρόν για να χτίσουν το μέλλον που θέλουν να δουν.
Έχοντας αυτό κατά νου, το Ink of Freedom έχει 3 κύριες ενότητες δραστηριοτήτων:
#1 Έρευνα
#2 Δημιουργική Διαδικασία, που θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα που αποκτήθηκαν στην ενότητα #1
#3 Ευρωπαϊκή Διαδρομή App, η οποία θα χρησιμοποιήσει τα δεδομένα και τα αποτελέσματα που αποκτήθηκαν τόσο στις ενότητες #1 όσο και #2
Κατά τη διάρκεια της φάσης έρευνας, κάθε εταίρος οργανισμός θα αναλύσει δεδομένα που αποκτήθηκαν από διαγενεακές ομάδες εστίασης, από συνεντεύξεις ατόμων που έχουν ζήσει ή των άμεσων συγγενών τους που έχουν ζήσει κατά τη διάρκεια της περιόδου δικτατορίας, και από επιστολές που αντηλλάγησαν μεταξύ ατόμων κατά τη διάρκεια της περιόδου δικτατορίας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας θα χρησιμοποιηθούν από καλλιτέχνες και νέους, προκειμένου να δημιουργηθούν καλλιτεχνικές παραστάσεις εμπνευσμένες από τα ευρήματα. Τοπικές παραστάσεις θα παρουσιαστούν στις περιοχές όπου βρίσκονται οι νέοι και οι οργανισμοί, καθώς επίσης οι ομάδες νέων θα ταξιδέψουν η μία στην άλλη για να παρασταθούν στις πόλεις η μία της άλλης.
Τέλος, τα οπτικά υλικά, όπως οι επιστολές και τα βίντεο από τις παραστάσεις, μαζί με πληροφορίες που αποκτήθηκαν κατά τη διάρκεια της φάσης έρευνας, θα χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία της Ευρωπαϊκής Διαδρομής App, όπου οι χρήστες θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα περιεχόμενα και να χρησιμοποιούν λειτουργίες VR για να επισκεφτούν τόσο ιστορικούς όσο και παραστατικούς τόπους και να δουν σχετικό περιεχόμενο στους τόπους αυτούς.
Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε νέα και ενημερώσεις του έργου.
Ενημερώσεις για το INK of Freedom
Πρώτη διεθνική συνάντηση στη Μαδρίτη, Ισπανία
Στο Καστεγιόν της Ισπανίας, οι εκπρόσωποι των τριών συνεργαζόμενων οργανισμών συναντήθηκαν για πρώτη φορά δια ζώσης, από τις 25 έως τις 26 Ιουνίου 2024. Οι εταίροι είχαν ήδη συναντηθεί διαδικτυακά για να καθορίσουν τις αρχές διαχείρισης του έργου, επομένως χρησιμοποιήσαμε αυτή τη διακρατική συνάντηση στην Ισπανία για να επικεντρωθούμε κυρίως στις επερχόμενες ενότητες εργασίας και δραστηριότητες, που θα επικεντρωθούν στην έρευνα σε κάθε χώρα σχετικά με την αντίσταση στη δικτατορία. Στη συνάντηση αυτή είχαμε επίσης την ευκαιρία να επισκεφθούμε ένα αντιαεροπορικό καταφύγιο στο Καστεγιόν, που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, το οποίο μας βοήθησε να κατανοήσουμε καλύτερα την πραγματικότητα στη χώρα εκείνη την εποχή.
Αποτελέσματα της Έρευνας
Κατά τους πρώτους μήνες του έργου, οι ερευνητές των συνεργαζόμενων οργανισμών εργάστηκαν σε μια εκτενή έρευνα σχετικά με τις περιόδους δικτατορίας στις χώρες τους (Ελλάδα, Πορτογαλία και Ισπανία). Η έρευνα περιελάμβανε μια σύντομη βιβλιογραφική έρευνα σχετικά με την ιστορική περίοδο και εκτενείς φάσεις ποιοτικής έρευνας: ομάδες εστίασης, συνεντεύξεις και ανάλυση ιστορικών επιστολών.
Στις ομάδες εστίασης συμμετείχαν άτομα τριών γενεών, τα οποία μοιράστηκαν ιστορίες της εποχής, τόσο από προσωπικές εμπειρίες όσο και από αφηγήσεις των στενότερων συγγενών τους. Στις συνεντεύξεις συμμετείχαν άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, κυρίως άτομα που έζησαν τις περιόδους της δικτατορίας. Αναλύθηκαν επίσης πολλές ιστορικές επιστολές που στάλθηκαν κατά τη διάρκεια της εποχής, οι οποίες συγκεντρώθηκαν από προσωπικά, ιδιωτικά και δημόσια αρχεία.
Τα αποτελέσματα της έρευνας θα χρησιμοποιηθούν από τις καλλιτεχνικές ομάδες νέων κάθε οργανισμού, κατά τη διάρκεια της δημιουργικής φάσης του έργου. Η ομάδα της Ελλάδας θα προετοιμάσει μια παράσταση εμπνευσμένη/βασισμένη στην πορτογαλική έκθεση, η πορτογαλική ομάδα νέων θα εργαστεί πάνω στην ισπανική έκθεση και η ισπανική ομάδα θα δημιουργήσει μια παράσταση εμπνευσμένη από την ελληνική ερευνητική έκθεση. Οι παραστάσεις θα προετοιμαστούν κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου του 2025 και θα παρουσιαστούν ως εξής: Δεκέμβριος 2025 στην Πορτογαλία, Φεβρουάριος 2026 στην Ελλάδα, Απρίλιος 2026 στην Ισπανία, καθώς και αρκετές φορές κατά τη διάρκεια του Ιανουαρίου-Μαΐου 2025 τοπικά σε κάθε χώρα. Οι παραστάσεις δε θα ανακοινωθούν - θα είναι pop-up παραστάσεις δρόμου!
Εδώ δημοσιεύουμε τα αποτελέσματα της έρευνας, τα οποία μπορούν να αποθηκευτούν και να χρησιμοποιηθούν με αναφορά. Όποιος επιθυμεί να σχολιάσει ή να μοιραστεί οτιδήποτε αξίζει να σημειωθεί σχετικά με την έρευνα, είναι ευπρόσδεκτος να επικοινωνήσει μαζί μας.
Αποτελέσματα της έρευνας στην Ελλάδα:
Αποτελέσματα της έρευνας στην Πορτογαλία:
Διεθνής συνάντηση στο Αβέιρο της Πορτογαλίας
Εκπρόσωποι του έργου INK of Freedom συναντήθηκαν στο Αβέιρο της Πορτογαλίας, από τις 14 έως τις 25 Απριλίου 2025, για να συζητήσουν και να προγραμματίσουν τη ροή των δραστηριοτήτων του προγράμματος. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας προώθησε το brainstorming και την προετοιμασία για το δημιουργικό μέρος του project, που είναι το επόμενο βήμα. Οι υπεύθυνοι του καλλιτεχνικού έργου συζήτησαν σε βάθος την ιδέα του καλλιτεχνικού έργου και πήραν τις πρώτες αποφάσεις σχετικά με την προετοιμασία και τους τρόπους εργασίας.
Επιπλέον, ήταν υψίστης σημασίας το γεγονός ότι η διακρατική συνάντηση των εταίρων πραγματοποιήθηκε στις 25 Απριλίου, την Ημέρα της Ελευθερίας της Πορτογαλίας, γνωστή και ως Επανάσταση των Γαρίφαλων, που έδωσε τέλος στη δικτατορία στην Πορτογαλία το 1974. Το λάβαμε ιδιαίτερα υπόψη μας και συμμετείχαμε στον εορτασμό με χαρισμένα γαρίφαλα!
Από την έρευνα στη δημιουργία: Η προετοιμασία μέσα από τις τοπικές συναντήσεις
Ξεκινώντας
Τον Σεπτέμβριο του 2025, μια ομάδα νέων στα Ιωάννινα συγκεντρώθηκε για να ξεκινήσει τη σημαντική αυτή φάση: τη μετατροπή της έρευνας σε δημιουργία.
Οι συμμετέχοντες εργάστηκαν πάνω στο ερευνητικό υλικό που αναπτύχθηκε στην Πορτογαλία αναφορικά με την περίοδο της δικτατορίας. Η πρόκληση δεν ήταν μόνο να κατανοήσουν αυτό το υλικό, αλλά και να το μετατρέψουν σε κάτι ζωντανό και ουσιαστικό: παραστάσεις που θα παρουσιαστούν κατά τη διάρκεια της επερχόμενης κινητικότητας στο Αβέιρο της Πορτογαλίας, τον Δεκέμβριο του 2025.
Οι πρώτες συναντήσεις επικεντρώθηκαν στην εξοικείωση με το ερευνητικό υλικό. Οι συναντήσεις αυτές έγιναν χώροι κατανόησης και κριτικής σκέψης, όπου οι νέοι συνέδεσαν ιστορικές αφηγήσεις με τη σύγχρονη πραγματικότητα. Το brainstorming είχε καθοριστικό ρόλο. Οι ιδέες έρεαν ελεύθερα, καθώς οι συμμετέχοντες αναζητούσαν τρόπους να μεταφράσουν σύνθετες έννοιες όπως η καταπίεση, η αντίσταση και η ελευθερία σε καλλιτεχνική έκφραση. Μέσα από συζητήσεις και καλλιτεχνική ανατροφοδότηση, η ομάδα άρχισε να διαμορφώνει τα θεμέλια των παραστάσεών της. Με την καθοδήγηση του Κωνσταντίνου Μπαλαμάτσια, του έμπειρου καλλιτεχνικού μας υπεύθυνου, η ομάδα απέκτησε κατεύθυνση και αυτοπεποίθηση για να προχωρήσει.
Πέρα από τη δημιουργική διαδικασία, οι τοπικές συναντήσεις είχαν και έντονο ανθρώπινο χαρακτήρα. Δόθηκε χρόνος σε δραστηριότητες ενδυνάμωσης της ομάδας, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να συνδεθούν, να χτίσουν εμπιστοσύνη και να διαμορφώσουν ένα κοινό όραμα.
Από τις ιδέες στις πρόβες
Καθώς περνούσαν οι εβδομάδες, η έμφαση μετατοπίστηκε σταδιακά από τις ιδέες στην πρακτική προετοιμασία. Με τη διεθνή κινητικότητα στην Πορτογαλία προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο, η ανάγκη να πάρουν μορφή οι ιδέες έγινε πιο έντονη. Μέχρι τον Νοέμβριο του 2025, οι πρόβες είχαν ξεκινήσει δυναμικά. Η ομάδα δούλεψε συλλογικά για να δοκιμάσει τις παραστάσεις της, πειραματιζόμενη με διαφορετικές μορφές έκφρασης και ενσωματώνοντας τις αξίες και τις ιδέες που είχαν αναδειχθεί. Αυτή η φάση απαιτούσε αφοσίωση, προσαρμοστικότητα και συνεργασία, καθώς κάθε μέλος συνέβαλε με τη δική του οπτική στο τελικό αποτέλεσμα.
Αυτές οι τοπικές συναντήσεις δεν αποτέλεσαν μια μεμονωμένη δράση, αλλά τη βάση για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Οι παραστάσεις που δημιουργήθηκαν στα Ιωάννινα επρόκειτο σύντομα να ταξιδέψουν πέρα από τα σύνορα της Ελλάδας. Ο επόμενος σταθμός ήταν η Πορτογαλία, όπου συμμετέχοντες από όλες τις χώρες-εταίρους θα συναντιόντουσαν για να παρουσιάσουν τη δουλειά τους και να συνεχίσουν το δημιουργικό ταξίδι πέρα από σύνορα.
Τι ακολουθεί;
Η ιστορία δεν τελειώνει εδώ. Μετά από εβδομάδες προετοιμασίας, προβληματισμού και προβών, η ομάδα ήταν έτοιμη να παρουσιάσει τη δουλειά της σε διεθνές επίπεδο. Οι δύο πρώτες παραστάσεις στο εξωτερικό θα πραγματοποιούνταν στο Αβέιρο της Πορτογαλίας, μια στιγμή όπου η τοπική προσπάθεια συναντά την ευρωπαϊκή συνεργασία.
Μείνετε συντονισμένοι για να ανακαλύψετε τι συνέβη στη συνέχεια, κατά την πρώτη διεθνή παρουσίαση του Ink of Freedom!
Από την τοπική δημιουργία στη διεθνή σκηνή: Οι πρώτες παραστάσεις στην Πορτογαλία
Συνάντηση, ανταλλαγή, δημιουργία
Τον Δεκέμβριο του 2025, το ταξίδι του Ink of Freedom έκανε ένα σημαντικό βήμα μπροστά. Μετά από εβδομάδες προετοιμασίας στις τοπικές τους ομάδες, συμμετέχοντες από την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ισπανία συναντήθηκαν στο Αβέιρο της Πορτογαλίας, στο πλαίσιο της πρώτης διεθνούς κινητικότητας του έργου.
Για πολλούς, αυτό ήταν κάτι περισσότερο από ένα απλό ταξίδι — ήταν η στιγμή που οι ιδέες, η έρευνα και οι πρόβες συναντούσαν επιτέλους ένα πραγματικό κοινό. Κατά τη διάρκεια αρκετών ημερών στο Αβέιρο, οι τρεις ομάδες είχαν την ευκαιρία να συνδεθούν, να ανταλλάξουν εμπειρίες και να εξελιχθούν μαζί. Αυτό που είχε ξεκινήσει μήνες πριν ως ξεχωριστές τοπικές διαδικασίες μετατράπηκε πλέον σε μια κοινή ευρωπαϊκή εμπειρία.
Οι συμμετέχοντες αφιέρωσαν χρόνο για να γνωριστούν καλύτερα, να χτίσουν δεσμούς πέρα από σύνορα και να εξερευνήσουν κοινά θέματα που αγγίζουν διαφορετικές χώρες και γενιές: τον ακτιβισμό, την κοινωνική ένταξη και τη δύναμη των δημιουργικών και παραστατικών τεχνών να μεταφέρουν ουσιαστικά μηνύματα.
Οι πρόβες συνεχίστηκαν επί τόπου, δίνοντας τη δυνατότητα στις ομάδες να εξελίξουν τις παραστάσεις τους, να προσαρμοστούν σε νέους χώρους και να στηρίξουν η μία την άλλη στα τελευταία βήματα πριν την παρουσίαση.
Δίνοντας ζωή στις ιστορίες
Μια από τις πιο σημαντικές στιγμές αυτής της κινητικότητας ήταν η παρουσίαση δύο παραστάσεων στην πόλη του Αβέιρο. Αυτή τη φορά, οι παραστάσεις δημιουργήθηκαν και παρουσιάστηκαν συλλογικά από συμμετέχοντες και από τις τρεις χώρες, υπό την καλλιτεχνική καθοδήγηση της ελληνικής ομάδας.
Οι παραστάσεις ήταν εμπνευσμένες από την πορτογαλική δικτατορία, μετατρέποντας την ιστορική έρευνα σε μια κοινή καλλιτεχνική έκφραση. Αυτή η συνεργατική προσέγγιση — η συνάντηση διαφορετικών πολιτισμών γύρω από την ιστορία μιας χώρας — πρόσθεσε μια ιδιαίτερα δυνατή διάσταση στο έργο, ενισχύοντας την ενσυναίσθηση και μια κοινή ευρωπαϊκή μνήμη.
Κατά τη διάρκεια των παραστάσεων, θέματα όπως η καταπίεση, η αντίσταση και η ελευθερία ζωντάνεψαν μέσα από την κίνηση, τη φωνή και τη δημιουργικότητα.
Η ανταπόκριση του κοινού στην Πορτογαλία ήταν βαθιά συγκινητική. Η μνήμη της δικτατορίας παραμένει ζωντανή, κάτι που φάνηκε ξεκάθαρα στον τρόπο που το κοινό βίωσε τις παραστάσεις. Μέσα από την τέχνη γεννήθηκε διάλογος. Μέσα από την παράσταση, η ιστορία έγινε παρόν. Οι ημέρες αυτές στο Αβέιρο ενίσχυσαν όχι μόνο τις παραστάσεις, αλλά και τους δεσμούς μεταξύ των ομάδων, αναδεικνύοντας το συνεργατικό πνεύμα που βρίσκεται στον πυρήνα του Ink of Freedom.
Τι ακολουθεί;
Αυτή η πρώτη διεθνής εμπειρία αποτέλεσε ένα σημαντικό ορόσημο, αλλά είναι μόνο ένα βήμα σε μια μεγαλύτερη διαδρομή.
Το έργο συνεχίζεται πλέον σε τοπικό επίπεδο, με τις επόμενες παραστάσεις να προγραμματίζονται στην Άρτα. Τα επόμενα αυτά στάδια θα φέρουν το έργο πιο κοντά στις τοπικές κοινωνίες, συνεχίζοντας να καλλιεργούν τον προβληματισμό, τον διάλογο και τη συμμετοχή.
Μείνετε συντονισμένοι για να ακολουθήσετε το επόμενο κεφάλαιο του Ink of Freedom!
Από την Πορτογαλία πίσω στην Ελλάδα: Τοπικές παραστάσεις σε Άρτα και Ιωάννινα
Μετά την επιστροφή από την Πορτογαλία, το ταξίδι του Ink of Freedom συνεχίστηκε στην Ελλάδα. Ήρθε η στιγμή να μεταφέρουμε το μήνυμα του project και τις παραστάσεις που αναπτύχθηκαν μέσα από μήνες προετοιμασίας και παρουσιάστηκαν αρχικά στο Αβέιρο πίσω στις τοπικές κοινότητες.
Η ελληνική ομάδα παρουσίασε street performances στην Άρτα και στα Ιωάννινα, συνεχίζοντας να εξερευνά μέσα από την τέχνη τη θεματική της πορτογαλικής δικτατορίας.
Ιδέες, πρόβες και θεατρικές μορφές που εξελίχθηκαν κατά τη διάρκεια του project πήραν πλέον μορφή στους δικούς μας δρόμους και στις γειτονιές μας. Μέσα από τις παραστάσεις στον δημόσιο χώρο, η τέχνη και η ιστορία ήρθαν πιο κοντά στην καθημερινότητα, δημιουργώντας στιγμές σύνδεσης και προβληματισμού με το τοπικό κοινό.
Οι τοπικές αυτές δράσεις αποτέλεσαν επίσης ένα σημαντικό βήμα για τη συνέχεια του project, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επόμενη διεθνή φάση: τη φιλοξενία των ισπανικών και πορτογαλικών ομάδων στα Ιωάννινα.
Από τους τοπικούς δρόμους στη διεθνή συνεργασία, το Ink of Freedom συνεχίζει να χτίζει γέφυρες μέσα από την τέχνη, τη μνήμη και τις κοινές ιστορίες.
Μείνετε συντονισμένοι για το επόμενο κεφάλαιο στα Ιωάννινα!
Από τη φιλοξενία στη συλλογική δημιουργία: Διεθνής κινητικότητα στα Ιωάννινα
Τον Μάρτιο, το Ink of Freedom υποδέχτηκε συμμετέχοντες από την Πορτογαλία και την Ισπανία στα Ιωάννινα, για μία εβδομάδα συνεργασίας, δημιουργικότητας και πολιτισμικής ανταλλαγής.
Κατά τη διάρκεια αυτής της διεθνούς κινητικότητας, οι τρεις ομάδες συναντήθηκαν ξανά για να κάνουν πρόβες, να δημιουργήσουν και να ενισχύσουν τους δεσμούς που χτίστηκαν καθ’ όλη τη διάρκεια του project. Πέρα από το καλλιτεχνικό κομμάτι, οι συμμετέχοντες είχαν επίσης την ευκαιρία να γνωρίσουν την πόλη των Ιωαννίνων, να μοιραστούν καθημερινές εμπειρίες και να δημιουργήσουν νέες κοινές αναμνήσεις.
Αυτή τη φορά, η καλλιτεχνική διαδικασία καθοδηγήθηκε από την ισπανική ομάδα, η οποία ανέπτυξε την ιδέα για τις επόμενες performances, εμπνευσμένες από την ελληνική δικτατορία. Με οδηγό το δικό τους καλλιτεχνικό όραμα, όλοι οι συμμετέχοντες συνεργάστηκαν για να διαμορφώσουν και να παρουσιάσουν δύο νέες performances κατά τη διάρκεια της κινητικότητας.
Οι μέρες αυτές δεν αφορούσαν μόνο πρόβες και παραστάσεις, αλλά και σύνδεση, ανταλλαγή και κοινή μάθηση. Μέσα από την τέχνη, την ιστορία και τη συνεργασία, οι συμμετέχοντες συνέχισαν να χτίζουν μια κοινή ευρωπαϊκή εμπειρία βασισμένη στη μνήμη, τη δημιουργικότητα και τη συμμετοχή των νέων.
Καθώς ένα κεφάλαιο ολοκληρώνεται, ένα νέο ξεκινά.
Ο επόμενος σταθμός του ταξιδιού θα φέρει όλες τις ομάδες στην Ισπανία, όπου το project θα συνεχιστεί με την επόμενη διεθνή κινητικότητα και μια νέα δημιουργική διαδικασία.
Ακολουθήστε μας στα social media και στην ιστοσελίδα μας για ενημερώσεις!
ERASMUS+
Το σχέδιο αυτό συγχρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα Erasmus+ της Ευρωπαϊκής Ένωσης.